Wielu właścicieli działek i ogrodów zadaje sobie pytanie, czy rozpalanie ognisk na własnym terenie jest dozwolone. Przepisy w tej sprawie nie są jednoznaczne, a ich interpretacja może zależeć od lokalnych regulacji. W niniejszym artykule wyjaśnimy, kiedy można palić ognisko, jakie ograniczenia obowiązują oraz jakie konsekwencje grożą za nieprzestrzeganie przepisów.
Czy wolno palić ogniska na własnej działce?
Polskie przepisy nie zakazują wprost rozpalania ognisk na prywatnych posesjach, o ile przestrzegane są inne akty prawne, w szczególności dotyczące ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. W praktyce oznacza to, że rozpalanie ogniska w celach rekreacyjnych jest dozwolone, pod warunkiem spełnienia szeregu wymagań bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Nie trzeba uzyskiwać żadnych specjalnych zezwoleń od gminy czy straży pożarnej, jeśli ognisko nie stanowi zagrożenia dla otoczenia, a jego dym nie wpływa negatywnie na sąsiadów. Warto jednak pamiętać, że nie każde „ognisko” będzie prawnie uznane za rekreacyjne. W przypadku spalania gałęzi czy liści w celu ich utylizacji – obowiązują zupełnie inne przepisy.
Ognisko rekreacyjne jest dopuszczalne, jeśli nie powoduje zagrożenia pożarowego, nie narusza zasad ochrony środowiska i nie jest uciążliwe dla otoczenia.
Podstawy prawne
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej określa, w jakich warunkach można rozpalać ogień. Przepisy te zakazują m.in.:
- rozpalania ognia w miejscu, gdzie mogą zapalić się materiały palne,
- składowania materiałów palnych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej,
- rozpalania ognia w odległości mniejszej niż 100 m od lasu, torfowiska, łąk lub terenów śródleśnych,
- pozostawiania ogniska bez nadzoru oraz braku środków do jego ugaszenia.
Jeśli wszystkie powyższe warunki są spełnione, ognisko na działce nie łamie przepisów przeciwpożarowych.
Jakie są ograniczenia dotyczące palenia ognisk?
Choć ognisko rekreacyjne jest dozwolone, nie oznacza to pełnej dowolności. Zakazane jest spalanie odpadów – zarówno komunalnych, jak i roślinnych, jeśli gmina prowadzi ich selektywną zbiórkę. Dym z ogniska nie może także być uciążliwy dla sąsiadów ani zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego poprzez ograniczenie widoczności.
Czego nie wolno palić w ognisku?
Rozpalając ognisko, należy pamiętać, że nie każde paliwo jest dozwolone. Przepisy zabraniają spalania materiałów, które mogą zanieczyszczać środowisko lub stanowić zagrożenie dla zdrowia:
- tworzyw sztucznych i plastiku,
- gum, np. starych opon,
- lakierowanego lub impregnowanego drewna,
- śmieci i odpadów domowych,
- materiałów zawierających substancje toksyczne.
Zgodnie z art. 191 ustawy o odpadach, za spalanie niedozwolonych materiałów grozi kara grzywny nawet do 5000 zł. W przypadku poważniejszych naruszeń sprawa może zostać skierowana do sądu.
Odpowiednia lokalizacja ogniska
Minimalne odległości od budynków i granic działek są jasno określone. Ognisko nie może być zlokalizowane:
- w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej,
- w odległości mniejszej niż 10 m od miejsc omłotów lub składowania palnych płodów rolnych,
- w odległości mniejszej niż 100 m od lasu lub terenów śródleśnych.
Spełnienie tych warunków jest absolutnie konieczne, by ognisko nie zostało uznane za zagrożenie pożarowe.
Czy można palić gałęzie i liście na działce?
To jedno z najczęstszych pytań zadawanych przez właścicieli ogrodów. W myśl przepisów, spalanie pozostałości roślinnych jest dozwolone tylko w ściśle określonych przypadkach. Art. 13 ust. 3 ustawy o odpadach pozwala na ich spalanie poza instalacjami i urządzeniami tylko wtedy, gdy:
- gmina nie prowadzi selektywnego zbierania odpadów biodegradowalnych,
- spalanie nie narusza innych przepisów, w tym środowiskowych i przeciwpożarowych.
W praktyce jednak większość gmin w Polsce w 2026 r. prowadzi odbiór bioodpadów, co oznacza, że palenie liści i gałęzi na działce jest niedozwolone. Pozostaje jedynie opcja ich kompostowania lub oddania do lokalnego PSZOK-u.
Co grozi za nielegalne spalanie odpadów roślinnych?
Za nielegalne palenie gałęzi lub liści grozi mandat do 500 zł. W przypadku poważniejszych naruszeń lub powtórnego złamania przepisów, sąd może wymierzyć grzywnę nawet do 5000 zł. Dodatkowo, jeśli palenie powoduje zadymienie ulicy lub zagrożenie pożarowe, interweniować może straż miejska, policja lub jednostka ochrony środowiska.
Nielegalne spalanie odpadów roślinnych może skutkować mandatem, grzywną lub odpowiedzialnością cywilną za szkody wyrządzone sąsiadom.
Czy można palić ognisko na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych?
W przypadku działek położonych na terenach ROD obowiązują odrębne, bardziej rygorystyczne przepisy. Regulamin uchwalony przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w § 68 pkt 5 wprowadza całkowity zakaz spalania odpadów i resztek roślinnych, a także ognisk rekreacyjnych.
Powodem wprowadzenia tego zakazu jest częste zadymianie okolicy oraz konflikty sąsiedzkie. Nawet jeśli ognisko miałoby służyć wyłącznie pieczeniu kiełbasek, na terenie ROD jest to niedozwolone. Naruszenie tego zakazu może skutkować upomnieniem, a nawet konsekwencjami formalnymi ze strony zarządu ogrodu.
Jak zadbać o zgodność z prawem i dobrosąsiedzkie relacje?
Oprócz przestrzegania przepisów formalnych, niezwykle ważne są relacje z sąsiadami. Dym z ogniska może być przyczyną skarg, a nawet spraw sądowych dotyczących tzw. immisji. Zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego, właściciel działki nie może zakłócać korzystania z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę.
Aby uniknąć konfliktów, warto:
- rozpalać ognisko w bezwietrzny dzień,
- używać wyłącznie suchego drewna o wilgotności poniżej 20%,
- unikać rozpalania ognia w godzinach wieczornych, gdy sąsiedzi wypoczywają,
- mieć pod ręką gaśnicę lub wiadro wody na wypadek niekontrolowanego rozprzestrzenienia ognia.
W razie wątpliwości co do lokalnych regulacji, najlepiej skontaktować się z urzędem gminy lub lokalną jednostką straży pożarnej.
Kiedy lepiej zrezygnować z ogniska?
Nawet jeśli spełniamy wszystkie ustawowe wymogi, są sytuacje, kiedy warto zrezygnować z rozpalania ognia. Należą do nich:
- okresy suszy i zagrożenia pożarowego,
- dni o wysokim poziomie smogu,
- godziny ciszy nocnej obowiązujące w danej miejscowości,
- sytuacje, gdy ognisko może zakłócić spokój sąsiadów lub imprezy rodzinne na ich posesjach.
Ognisko to przyjemność i tradycja, ale też odpowiedzialność. Dbając o bezpieczeństwo i porządek, możemy cieszyć się jego urokiem bez ryzyka kar i konfliktów.
Co warto zapamietać?:
- Rozpalanie ognisk na prywatnych działkach jest dozwolone, o ile nie zagraża bezpieczeństwu i nie narusza przepisów ochrony środowiska.
- Zakazane jest spalanie odpadów, w tym tworzyw sztucznych, gumy oraz materiałów toksycznych, co grozi karą grzywny do 5000 zł.
- Ognisko musi być oddalone co najmniej 4 m od granicy działki sąsiedniej i 100 m od lasu, aby nie stanowić zagrożenia pożarowego.
- Na terenach Rodzinnych Ogródków Działkowych obowiązuje całkowity zakaz rozpalania ognisk oraz spalania odpadów roślinnych.
- Aby uniknąć konfliktów z sąsiadami, ognisko należy rozpalać w bezwietrzne dni, używać suchego drewna i mieć środki gaśnicze pod ręką.
