Podatki w Andorze 2026: Charakterystyka systemu fiskalnego

W Andorra la Vella system fiskalny na 2026 rok łączy bardzo niskie stawki podatków dochodowych i pośrednich z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną, handlową i finansową. Przychody z podatków pośrednich (IGI), CIT oraz lokalnych danin wspierają utrzymanie górskiej infrastruktury drogowej, usług publicznych i intensywnego ruchu turystycznego. Struktura obciążeń jest projektowana tak, aby zachować konkurencyjność gospodarki przy jednoczesnym finansowaniu usług publicznych w stolicy i pozostałych parafiach.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT): Stawki i progi

Podatek dochodowy od osób fizycznych w Andorze (IRPF) w 2026 roku ma charakter progresywny, z kilkoma przedziałami podatkowymi i bardzo niską stawką maksymalną.

• Stawka podstawowa / Próg I (osoby indywidualne): 0% dla podstawy opodatkowania od 0 do 24 000 €.

• Próg II: 5% dla części podstawy opodatkowania od 24 000 € do 40 000 €.

• Próg III (stawka maksymalna): 10% dla części podstawy opodatkowania powyżej 40 000 €.

• Progi dla małżeństw: 0% od 0 do 40 000 €; 10% dla kwoty powyżej 40 001 €.

• Kwota wolna od podatku: w praktyce 24 000 € dla osoby indywidualnej oraz 40 000 € dla małżeństwa (ponadto system przewiduje dodatkowe zwolnienia: m.in. 100% z pierwszych 24 000 € oraz 5% z kolejnych 16 000 € dochodu w ramach IRPF).

IRPF obejmuje m.in. wynagrodzenia, premie, dochody z działalności gospodarczej i zawodowej, wynajem nieruchomości, odsetki bankowe oraz zyski kapitałowe. Zwolnione z IRPF pozostają m.in. darowizny, spadki oraz dochody z przeniesienia własności nieruchomości (opodatkowane osobnymi podatkami).

Obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

System ubezpieczeń w Andorze w 2026 roku opiera się na jednolitych składkach na system CASS, obejmujących zabezpieczenie zdrowotne i społeczne.

• Ubezpieczenie zdrowotne: w dostępnych danych nie wyszczególniono osobnej stawki; składka funkcjonuje jako część łącznej składki CASS.

• Ubezpieczenie emerytalne i rentowe: brak odrębnych procentowych stawek w podziale na filary; całkowita składka obejmuje komponent emerytalno‑rentowy oraz pozostałe świadczenia społeczne.

• Łączna składka dla samozatrudnionych (przedsiębiorców): ok. 20% podstawy przyjętej przez system CASS.

• Łączna składka dla pracowników najemnych: 14,5% opłacane przez pracodawcę oraz 6,5% potrącane z wynagrodzenia pracownika.

Opodatkowanie działalności gospodarczej i freelancingu

Opodatkowanie działalności gospodarczej w Andorze w 2026 roku opiera się na dwóch filarach: podatku dochodowym od osób prawnych (IS) oraz podatku dochodowego od osób fizycznych (IRPF) dla samozatrudnionych.

• Spółki (Impost de Societats, IS): standardowa stawka CIT wynosi 10%.

• Preferencje dla nowych podmiotów: w pierwszym roku każdy podatnik IS korzysta z 50% obniżenia kwoty podatku do zapłaty.

• Nowi przedsiębiorcy z dochodem < 100 000 € (pierwsze 3 lata):

• 5% dla części podstawy opodatkowania od 0 do 50 000 €;

• 10% dla nadwyżki powyżej 50 000 €.

• Samozatrudnieni / freelancerzy: dochód z działalności gospodarczej opodatkowany jest według skali IRPF (0%, 5%, 10%), a równolegle pobierane są składki CASS (ok. 20%).

• Dywidendy z andorskich spółek: dla rezydentów podatkowych Andory dywidendy wypłacone przez spółki andorskie są objęte stawką 0% w ramach IRPF.

• Dochody nierezydentów (IRNR): osoby fizyczne i podmioty bez rezydencji podatkowej w Andorze, uzyskujące dochody na jej terytorium, podlegają podatekowi IRNR ze standardową stawką 10%.

Podatki pośrednie: VAT i konsumpcja

Stawki podatku od towarów i usług (VAT, w Andorze IGI – Impost General Indirecte) wpływające na ceny detaliczne w 2026 r. są jednymi z najniższych w Europie.

• Stawka podstawowa IGI: 4,5% dla większości towarów i usług.

• Stawka superobniżona 0%: wybrane usługi medyczne i edukacyjne, wynajem mieszkań, znaczki pocztowe, inwestycyjne złoto oraz część usług publicznych.

• Stawka obniżona 1%: żywność i napoje przeznaczone do spożycia przez ludzi, woda do spożycia (dla ludzi i zwierząt) oraz do nawadniania, książki, czasopisma, gazety.

• Stawka specjalna 2,5%: usługi transportowe (z wyłączeniem transportu kablowego), biblioteki, archiwa, instytucje artystyczne i kulturalne (muzea, obiekty historyczne, wydarzenia muzyczne, film, teatr), a także przedmioty sztuki, kolekcjonerskie i antyki.

• Stawka podwyższona 9,5%: usługi bankowe i finansowe.

Oprócz IGI funkcjonują także inne podatki pośrednie, m.in. podatek od przeniesienia własności nieruchomości (ITP), podatek od świadczenia usług ubezpieczeniowych oraz cła w ramach wspólnej taryfy zewnętrznej.

Lokalne daniny i opłaty w Andorra la Vella

Lokalne daniny w Andorra la Vella w 2026 roku wynikają z kompetencji parafii (komu) i obejmują zestaw tradycyjnych podatków komunalnych, których stawki są ustalane lokalnie.

• Tradycyjny podatek „foc i lloc” (ogień i miejsce): historyczna danina komunalna związana z zamieszkiwaniem i korzystaniem z lokalnej infrastruktury.

• Podatek od nieruchomości: obciążenie dotyczące posiadania zasobów mieszkaniowych i komercyjnych na terenie parafii.

• Podatek od dochodów z wynajmu: lokalna danina od przychodów uzyskiwanych z najmu nieruchomości.

• Podatek od lokalizacji działalności: podatek od miejsca prowadzenia działalności handlowej, gospodarczej i zawodowej (lokale użytkowe, biura, punkty usługowe).

• Podatek od budowli: opłata związana z realizacją inwestycji budowlanych oraz istniejącą zabudową.

• Podatek od przeniesienia własności nieruchomości (poziom centralny + parafialny): łącznie ok. 4% wartości transakcji, dzielone między rząd i parafię.

• Podatek od zysków kapitałowych z obrotu nieruchomościami (PLV): malejąca stawka od 15% do 1% od zysku kapitałowego ze sprzedaży nieruchomości, uzależniona od okresu posiadania (15% przy sprzedaży w ciągu 1 roku, 13% przy sprzedaży w mniej niż 2 lata, 10% w mniej niż 3 lata, a następnie obniżka o 1 p.p. rocznie).

• Inne opłaty lokalne: opłaty związane z rejestrem działalności gospodarczej, posiadaniem pojazdów, procedurami budowlanymi i administracyjnymi; poziomy stawek są różne w zależności od parafii.

Podsumowanie struktury fiskalnej w 2026 roku

Struktura fiskalna Andory w 2026 roku charakteryzuje się niskimi stawkami podatków dochodowych (maks. 10% dla osób fizycznych i prawnych) oraz jedną z najniższych stawek VAT/IGI w Europie, przy jednoczesnym istnieniu szerokiego katalogu podatków pośrednich i lokalnych danin komunalnych. System składek społecznych oparty na jednolitej składce CASS (20% dla samozatrudnionych, 14,5% + 6,5% dla stosunku pracy) stanowi główne obciążenie pozapodatkowe dochodów. W porównaniu z sąsiednimi krajami regionu, poziom nominalnych stawek podatkowych w Andorze pozostaje wyraźnie niższy, co wpływa na specyfikę miejskiej gospodarki w Andorra la Vella i w pozostałych parafiach.